Saturday, 7 January 2017

नको होउदे नश्वर एकच!


वाटते सगळे विश्वची झोपले
बर्फात गाडून कायम थिजले
दिसते सगळे काळे वा पांढरे
शिशिर ऋतूने गारूड घातले

असेल मनाचा आठव कोपरा
रंगही त्याच्यात दडून बसले
आण तो कोपरा मनाच्या मध्यात
दिसेल लगेच जगही रंगीले

अशीच असते प्रचंड किमया
मानवमनच्या सुप्तशक्तिची
नसता काहिच दृष्टिसमोरी
क्षणात करते विश्वनिर्मिती

शिशिरामधुनी हेमंताच्या
आठवणी ते पाहू शके
येतील सुद्धा विषय वसंती
करिता थोडे यत्न अथके

नश्वर सगळे जगात इथल्या
शिशिर त्यातुनी ना सुटला
नको होउ दे नश्वर एकच
निर्मितीचा वर मज दिधला!

-अनिरुद्ध रास्ते


Sunday, 25 December 2016

प्रिय आज्ञावलीस...

प्रिय आज्ञावलीस,

स.न.वि.वि.

पत्र लिहीण्यास कारण की,..... तशी वेळ आली!

गेली १९ वर्षं मी तुला लिहीतोय, पण तुझ्याबद्दल पहिल्यांदाच! संसारात जशी बायको हळूच येते आणि सगळा कब्जा घेते, तशीच तू, आय्टीवाल्याच्या करीयरचा कब्जा घेणारी. कधीकधी बायको विसरायला लावून तुझाच विचार करायला लावणारी!

'तुझ्यासंगे संगणकाचं खेळणं करू' अशी गुर्मी असणार्‍या आयटोबाची ऐट हळूहळू उतरवून संगणकाच्या संगतीनं माझंच खेळणं करणारीही तूच! डेव्हलपर, टेकलीड, एक्सपर्ट, आर्किटेक्ट असे माझ्यातले बदल स्वतःही बदलून अनुभवणारीही तूच! आणि वेगवेगळे प्रोग्रॅम लिहीताना अनेक रूपांत तुला निर्माण करण्याच्या माझ्या परफॉर्मिंग आर्टची साक्षीदारही तूच!

कधी सह-कार्यचारिणी, कधी डोक्यात चढणारी दारू, आणि कायम माझ्या प्रगतीचा आलेख असणारी तू, एक रूप मात्र शेवटीच दाखवून जातेस. 'रिलीज' च्या वेळी कळतं, आता तुझ्यात बदल शक्य नाही! तुझं रुपांतर झालंय! आता तू आज्ञावली नाहीस, प्रोग्रॅम झालीयेस! मी शिकवल्याप्रमाणे संगणकाबरोबर सहजीवनासाठी तयार झालीयेस! आज तू पाठवणीला तयार झालेली पोर झालीयेस! शिकवायचं ते सगळं शिकवून झालं. यापुढे तुला शिकवता येणार नाही! तुझ्या तिथल्या वागण्यावरूनच लोक तुझी - आणि माझीसुद्धा - किंमत करणार आहेत!  मुलीच्या बापाच्याही मनात असेच विचार येत असतील नाही? असा एक मुलीचा बाप होण्याचाही अनुभव देऊन जाणारी तूच!

असो! तुझ्याबद्दल लिहीताना तुला लिहायचंच विसरून गेलो. चल, आपल्याला प्रोग्रॅम बनवायचाय ना? मी सांगतो तसं कर! तुला ऐरणीवर ठेवून घण घातल्याशिवाय मला हवा तसा प्रोग्रॅम तयार होणार नाही. सवडीने पुन्हा कधीतरी सांगीन तुला, तुझ्याचबद्दल!

अनिरुद्ध.

Tuesday, 20 December 2016

शार्ड!

धुक्यात घुसला गगनचुंबी हा 'शार्ड' मनोरा!
आकाशाच्या मिठीत जाउनी जणु हा बसला
लाज लपविण्या लपेटून घे का शालीला?
नको दिसाया कुणास असला प्रणयमामला!

काही असो परी, कठिण लपविणे प्रेमधुमारे
सर्वांगावरी तरीच दिसती दीपशहारे
जगा सांगती बोंबलुनी ते पारददिवटे
नाही बरंका शार्ड-नभाचे प्रेमही खोटे

जरी वाटती उच्चाकांक्षी कठिण वृत्तीचे
हृदयी त्यांच्या भरून असते मार्दव साचे
ताठ उभा हा शार्ड इथे या लंडनापुरी
मजला दिसली नाजुक बाजू तया अंतरी!!

-अनिरुद्ध रास्ते


Tuesday, 15 November 2016

हेमंत प्रणय

अधर रक्त हे प्रेमरंगले
चित्रकलेचा कळस असे।
एकरंग परी छटा अनंत
चित्रकारही मदन असे।।

इंद्र वापरे सात रंग परी
शोभा त्याची फिकी पडे।
प्रणयाचा हा रंग एकटा
सर्वांनाही भारी पडे।।

नसती डोळे नसे नासिका
कपोल नसती मुखावरी।
फक्त ओठ हे पेलुन धरती
प्रणयाचे शिवधनु परी!

- अनिरूद्ध रास्ते

Sunday, 9 October 2016

विश्वजालसंवादोऽध्यायः

अर्जुन उवाच।।
लिखित्वाऽपि दीर्घलेखं
रोच्यभावं न प्राप्यते ।
भग्नह्रदयः, हतोत्साहः
निपुणफलकं त्यजाम्यहम् ।।

दृष्ट्वा भग्नं गुडाकेशं
वदति वाक्यं च केशव।
विश्वजाले भाषणार्थं
त्रीणि सूत्राणि संस्मरेत् ।।

अभिव्यक्तिं रोच्यमानाः
प्रेषयन्ति प्रतिक्रियान् ।
रोच्यमानाः अशक्तास्तु
एकमेकं वदन्ति च।

अपव्यक्तिः विरुद्धाश्च
अस्ति येषां मतिर्जुन।
न श्लाघ्यंति त्रिकालेऽपि
ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम।।

प्राप्ते वा, न प्राप्ते वा
किमप्यर्थाः प्रतिक्रियाः ।
विश्वजाले कुरू योग्यं
अनिरुद्धं मतार्पणम् ।।

इति विश्वजालसंवादोऽध्यायः ।।

- रास्तेकुलोत्पन्नो अनिरुद्धः

Monday, 5 September 2016

मूर्तीलाही मुक्तीचा...

पाहता आकाश ते
पक्षी मनी झेपावले ।
हाय माझे कर्म की
मूर्ती म्हणुनी राहिले ।।

नीलिमा नभी दाटली
मुक्तिची परिकल्पना ।
बांधली काया परी
येई नशीबी वंचना ।।

जाउ दे मनपक्षी ते
त्यांस तरी का थांबवू?
बंधनाचे दुःख माझ्या
अजुन मी का वाढवू?

मुक्ती मिळुनी ते जरी
जाती उडुनी दूर का ।
फिरुनी माघारी परी
येती, मज विश्वास हा !

घेउनी येती सवे
मुक्तिच्या अनुभूतीला
मूर्तीलाही मुक्तीचा
आनंद क्षणभर भावला ।।

-अनिरुद्ध रास्ते

 (http://www.jean-pierre-augier.com/index.php/sculptures-monumentales La-Paix, Ilonse)

Saturday, 13 August 2016

आपला क्षण तिघांचा हवा!

आपल्या दोघांची पहाटमिठी
सोडवायला 'त्याचा' गजर हवा,
आपला क्षण तिघांचा हवा!!

आपल्या दोघांच्या गुलुगुलु गप्पांत
'त्याच्या' 'टिडिंग!' ला प्रतिसाद हवा,
आपला क्षण तिघांचा हवा!!

आपल्या दोघांच्या दूरभाषणात
'तो'च मधला दुवा हवा,
आपला क्षण तिघांचा हवा!!

आपण दोघेच फिरायला जाताना
'त्याचा' हातात चाळा हवा,
आपला क्षण तिघांचा हवा!!

आपल्या मुलांना खूष ठेवायला
'त्याच्या'वर एखादा गेम हवा,
आपला क्षण तिघांचा हवा!!

तुझ्या नि माझ्या एकजीवाचा
'त्याने'च केला गेम तरी,
आपला क्षण तिघांचा हवा!!

-अनिरुद्ध रास्ते