निर्झर

खळखळ वाहत निर्झर धावे

हिरव्या घनवनराजीमधुनी

जिना उतरते अल्लड कन्या

पायांमध्ये पैंजण घालुनी!

जणु घातला शुभ्र झगा अन्

नक्षी काढली तुषार गुंफुनी

जलबिंदूंची माळ गळा अन्

घुंघट धरला जलधारांनी।

दाखवि सुंदर पदलालित्य

उसळत अवखळ दगडांमधुनी

जणु नाचते नृत्य अप्सरा

अवतरली बघ स्वर्गामधुनी।  

विसरून सगळे जग भवताली

टिपत दृश्य मी स्तब्ध होउनी

समजुन चुकलो मनोमनी मी

जगुया जीवन पुरे यौवनी!!

- अनिरुद्ध रास्ते

वळणावर!

कशास छळसी स्वतः जिवाला

आठव काढून या वळणावर,

तिथेच मी तर भरुन राहिले

अनुभव मजला इथेच क्षणभर!

कधी वार्‍यावर स्वार होउनी

तुला बिलगते मी नाजुकसर,

गंध होउनी कधी फुलांचा

जादू करते तव श्वासांवर।

रूप घेउनी पानफुलांचे

तिथेच फुलते मी झाडांवर,

शरीर जरी का पडले शिशिरी

चुंबू बघते तुझेच पद, कर!

पाउस होउन कधी मी अवखळ

भिजवू बघते तुझेच आंतर,

कधी कवडसा होत उन्हाचा

निसट-भेटते कधी क्षितिजावर।

नकोस होऊ हळवा वेड्या,

मीलन आपुले असे निरंतर

जवळिक इतकी आपल्यातली

तुझ्याच ह्रदयी माझे मंदिर!

-अनिरुद्ध रास्ते

पिंपळ

मजबुत, लवचिक फांद्या घेउन
आकाशास गवसावे।
दणकट बांधा उभा रोवुनी
वर्षे अनेक जगावे।।

सळसळ गंभीर, गूढ तयाची
वार्‍यासंग झुलावे।
लक्ष वेधतो जणु हलवुनी
लक्षलक्ष तळवे।।

पारासह, वाड्यांसह जीवन
एकनिष्ठ कंठावे।
कुठे रुजावे, कसे जगावे
याच्याकडून शिकावे।।

- अनिरुद्ध रास्ते

मी तुझा अन् माझी तू!

तीळ मी, अन् गूळ तू,

स्निग्ध मी, अन् गोड तू।

सूक्ष्म मी, अन् विश्व तू

मी तुझा, अन् माझी तू!!

रेघ मी अन् ओाघ तू

रंग मी अन् भाव तू

विषय मी अन् अर्थ तू

मी तुझा, अन् माझी तू!!

चक्र मी अन् अक्ष तू

वेग मी, आवेग तू

चंद्र मी, अन् पृथ्वी तू

मी तुझा अन् माझी तू!!

- अनिरुद्ध रास्ते

अश्वमेध हा यंत्रयुगाचा

यंत्रे फिरती, पिळती, कुटती
तोडुन, कापुन, पुन्हा जोडती
ध्यास घेतला नवनिर्मितिचा
अश्वमेध हा यंत्रयुगाचा।

धूर ओकती, विषें सोडती
प्रदूषणाचे डोंब उसळती
क्षणही एक ना सोडायाचा
अश्वमेध हा यंत्रयुगाचा!

माना मोडुन रात्र जागती
कळपाटीवर हात चालती
जीव घुसमटे संगणकाचा
अश्वमेध हा यंत्रयुगाचा!

अजिंक्य अमुचा प्रगतीवारू
अडविता कुणी युद्धही करू
माथीं शिरला गर्व प्रगतिचा
अश्वमेध हा यंत्रयुगाचा!

निसर्ग देई मग चपराक
कंप, त्सुनामी, विषाणु एक
पाय अडखळे पूर्ण जगाचा
अश्वमेध हा यंत्रयुगाचा!

श्वास एकदा घेई मानवा
जपून वापरी निसर्गठेवा
तुलाच तुडविल तव कर्माचा
अश्वभेध हा यंत्रयुगाचा!

- अनिरुद्ध रास्ते

 

रीत मानवी

उमलत होतो भल्या सकाळी,

आईच्या मी अंगावरती

मानत होतो आभार तिचे अन्

सुगंध पसरुनी वार्‍यावरती

रंग उधळुनी भुलवित होतो

मधुमक्षीसह मी भ्रमरांना

नाजुक बोटे मज स्पर्शावी

अशीच होती मनी कामना!

हात एक नाजुकसा आला,

आः!! मजला तोडुन गेला,

टाकुन इतरांसह  परडीत

आनंदाने पुढे चालला!

किती कुळांची किती भावंडे

परडीमध्ये तशीच पडली

तुटली जरी का मातांपासुन

रंग,सुगंध उधळीत राहिली!

ताटातुट घडवून आमुची

प्रणया वा भक्तीला सजवी,

आवड असली अप्पलपोटी!

हीच तुझी का रीत मानवी?

वसंतगीत

वसंत फुलला वनावनातुन

रंग प्रकृती खेळतसे

विविध फुलांतुन ओसंडुन ये

ऋतुराजाचे प्रेम असे।

पीतरंग हा रंगराज जणु

उत्सव त्याचा आज असे

फुल्ल धुमारे सांगत येती

राजाचे प्रतिहारी जसे।

अंश सांडला चंडांशुचा

झेलुन धरिती तरू शिरी

चालुन दमला रवी नभातच

घाम टपकला धरेवरी।

घोस फुलांचे बहरुन येती

उधळत पराग सगळिकडे

नवनवरीला हळद लागली

पिवळे कर तळहात गडे।

जेजुरगडचा खंडेराया

उत्साहाने जणु डोले

पहा वाटला प्रसाद त्याचा

येळकोटचे चांगभले।

वसंत उत्सव इथे मांडला

उत्साहे गाऊ गीत

पीतरंग हा सांगत आला

अमर तुझीमाझी प्रीत!

- अनिरुद्ध रास्ते