कुणि मला हे सांगेल कां?

आईच्या पोटात अंधार गुडुप!
मायेची ऊब नि शांतता खूप
कुणि मला हे सांगेल कां? की
हे सगळं सोडून बाहेर का जायचं?

लपेटून दुपट्यात छान झोपायचं
दुडुदुडु धावत घर फिरायचं
कुणि मला हे सांगेल कां? की
हे सगळं सोडून शाळेत का जायचं?

शिक्षण घ्यायचं, प्रगल्भ व्हायचं
ज्ञान वाटून अजून वाढवायचं
कुणि मला हे सांगेल कां? की
लक्ष्मीसाठी शारदेला का नाडायचं?

मोठं व्हायचं नोकरी करायची
जनताजनार्दनाची सेवा करायची
पण कुणी मला हे सांगेल कां? की
यासाठी कुटुंबाची मनं का मोडायची?

मुलीला शिकवून मोठं करायचं
धडाक्यात भारी लग्न करायचं
पण कुणि मला हे सांगेल कां? की
तिला परक्याचं धन का म्हणायचं?

नातवंडांसंगे खेळ खेळायचे
म्हातारपण विसरून लहान व्हायचं
पण कुणि मला हे सांगेल कां? की
त्यांना संस्कृती कधी शिकवायची?

संसार करायचा, तृप्त व्हायचं
हळूच सगळ्यातून मुक्त व्हायचं
मग कुणि मला हे सांगेल कां? की
पुढच्या जन्मी परत का यायचं?

- अनिरुद्ध रास्ते

मागे वळुनी पाहू नको...

समोर तारा बघत रहा रे
अंधाराला भिऊ नको
सतत पुढे तू जात रहा रे
मागे वळुनी पाहू नको।।

ध्येय आपुले गाठायाला
आळस काही करू नको ।
कष्ट कराया, भिंत चढाया
थोडा सुद्धा दमू गको ।।
एक उसासा टाक जरासा
परंतु झोपी जाऊ नको ।
सतत पुढे तू...

असेल गर्दी हितशत्रूंची
थोडी पेरण हितबंधूंची ।
विचलितबुद्धी होउ न देण्या
आजुबाजुला पाहु नको ।।
परंतु येता हात मदतिचा
झिडकारुन तू सोडु नको ।
सतत पुढे तू...

प्रतिकूल ते घडते म्हणुनी
तयारि करणे सोडू नको ।
संकट येता मार्गावरती
अंगण सोडून पळु नको ।।
घट्ट धरे तो तरतो ऐसा
मंत्र मात्र तू विसरु नको ।
सतत पुढे तू...

सत्कार्ये तू करता मनसा
कीर्ती मागे राही बरे ।
यशगाथा तव गाउन कितीदा
स्फूर्ती सकलां मिळे बरे ।।
उगाळण्या परि आत्मगंड तू
 क्षणभर सुद्धा थांबू नको ।
सतत पुढे तू...

- अनिरुद्ध रास्ते

रविबिंब कोवळे...

या विश्वाची बाग, असे विस्मयी फार
कैक चांदण्या वरती धरती मोहर अपार
यातील तरूवर वाटे फळ आंब्याचे आले
रविबिंब कोवळे दिन नवा घेउनी आले

मस्त उबेतुन जेव्हा, झोप मोडली किंचित
करता किलकिल डोळे चमके काही अवचित
कडक थंडिच्या रात्री जणु उष्मांकुर फुटले
रविबिंब कोवळे दिन नवा घेउनी आले

वसा घेतला स्वर्गी, दीपोत्सव करण्याचा
अष्टौप्रहरी उजळे नभमंडप सुंदर साचा
पुनवरातीला आधी चंद्रबिंब चमचमले अन्
रविबिंब कोवळे दिन नवा घेउनी आले

- अनिरुद्ध रास्ते

अष्टदिवाळी

कोण्या अनामिक कवीच्या पहिल्या तीन कडव्यांवरून सुचलेली अजून पाच कडवी!

ऊन सावल्या येतील जातील
कोंब जपावे आतील हिरवे
चला दिवाळी आली आहे
ओंजळीत घ्या *चार दिवे*||

*पहिला* लावा थेट मनातच
तरीच राहील *दूसरा* तेवत
घरात आणि प्रियजनांच्या
आयुष्यावर प्रकाश बरसत ||

*तिसरा* असू दे इथे अंगणी
उजेड आल्या गेल्यानाही
*चौथा* ठेवा अशा ठिकाणी
जिथे *दिवाळी माहित नाही* ||

वरील ढकललेल्या कवितेवर माझ्या काही ओळी...

दिवा पाचवा तिथेही लावा
जिथे ठेविला देह कुणितरी
ज्योत विझवुनी स्वप्राणाची
तेवत राही अमर भूवरी ।।

दिवा सहावा असा असावा
जिथे पतंगा मिळे विसावा
भित्या जिवा आधार असावा
ऊबही थोडी सरे गारवा ।।

सप्तऋषी ते सात दिव्यांचे
मार्गदर्शनी महत्त्व त्यांचे
अढळपदावरी एका बसवुनी
नवध्रुवशोधा भ्रमण तयांचे ।।

दिवा आठवा प्रभुभक्तीचा
सतत तुम्हा नतमस्तक ठेवो
अष्टदिपांची दीपावली ही
सुखसमृद्धी सर्वांना देवो।।

-अनिरुद्ध रास्ते

साधना!

गाणे माझे चढे पायर्‍या
पेटीवरती सुरेल स्वार्‍या
निर्मित मनमोदना
कळे का कुणा माझि साधना?

गाडीमध्ये कुणी भिकारी
वाजवि पेटी, गातो गाणी
सोडवी दिनवंचना
कळे का कुणा त्याचि साधना?

असो कोकिळा, काकही किंवा
कष्ट उपसती जीव जगविण्या
असे शुद्ध भावना
कळूद्या तुम्हा खरी साधना !

अनिरुद्ध रास्ते

कृष्णबिंब

मनात वाकुन बघता मजला
दिसला बिंबित कान्हा ।
मलाच नकळत फुटला हृदयी
अपार प्रेमळ पान्हा ।।

पसरे अंतरी समाधान अन्
दुःखही सकल निमाले ।
श्यामकांतिची नीलमरंगत
पाहुन श्रमही पळाले ।।

गाई चरती गवत कोरडे
जणु विवेक षड्रिपु मारी ।
वरी निर्मिती दूध तयासम
सद्वृत्ती मनी पसरी ।।

संध्यासमयी सूर्य विसावे
केशर नभि या फुलवे ।
नील-केशरी विरोध साधुन
कृष्णरूप अति खुलवे ।।

आसमंत तो मनपटलाचा
'मीपण' राधा भावे ।
परमात्मा परि कृष्णरूपि हा
अहंगंड विरघळवे ।।

- अनिरुद्ध रास्ते

कविता: जरा हटके!

अशी दिसावी कविता सुंदर
मूर्तीमंत ती जणु अप्सरा ।
दोष नसावा कुठेच इतुका
कुठे नसावा किंचित नखरा।।

अशी दिसावी कविता सुंदर
रोज एकटी गच्चीवरती ।
वेळ अशीही जुळून यावी
कुणी नसावे अवतीभवती ।।

अशी दिसावी कविता सुंदर
मरुभूमीतिल निर्झर झुळझुळ ।
आसुसलेल्या नेत्रद्वयांची
सुसह्य करते थोडी तळमळ ।।

अशी दिसावी कविता सुंदर
सूर समेला जोडुन यावे ।
चुकार नजरेमधुनी बघता
हळुच तिनेही होय म्हणावे!!

- अनिरुद्ध रास्ते